Według WHO (2011) zaburzenia psychiczne w Europie plasują się na 4. miejscu wśród najpoważniejszych problemów zdrowotnych: po chorobach układu krążenia, nowotworach i urazach. Badania dotyczące krajów europejskich wskazują, że około 25-33% osób cierpi na trudności natury psychicznej w ciągu życia. Najczęściej występujące zaburzenia psychiczne to zaburzenia lękowe, nastroju oraz związane z uzależnieniem. W Europie najbardziej rozpowszechnionym zaburzeniem jest depresja, a na świecie cierpi na nią łącznie 350 mln ludzi. WHO prognozuje, że do 2030 roku będzie to najczęściej występująca choroba.
Obecnie świadomość społeczna w sferze problemów natury psychicznej i sposobów ich leczenia stopniowo rośnie. Dbanie o zdrowie psychiczne nie powinno być postrzegane jako oznaka słabości czy powód do wstydu, tylko jako droga do zwiększenia jakości życia i lepszego zrozumienia siebie i swoich trudności. Specjalistów zajmujących się leczeniem problemów natury emocjonalnej i zaburzeń psychicznych jest kilku. Należą do nich psychiatra, psycholog i psychoterapeuta. Brzmi podobnie, prawda? Zawody te są często mylone, jednak istnieją różnice między nimi i warto wiedzieć, kiedy i do kogo udać się po pomoc.
Psychiatra
Psychiatra jest z wykształcenia lekarzem medycyny, który po ukończeniu studiów odbył (lub jest w trakcie) 5-letnią specjalizację z psychiatrii. Dokonuje diagnozy, stosuje leczenie farmakologiczne oraz posiada uprawnienia do wystawiania zwolnień lekarskich i skierowań do szpitala/oddziału dziennego. Leczy osoby, które znajdują się w stanie pogorszonego funkcjonowania spowodowanego zaburzeniami i chorobami psychicznymi (schizofrenia, depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia lękowe). Ponadto na konsultację psychiatryczną należy się zgłosić się wtedy, kiedy doświadczamy dyskomfortu psychicznego lub/i dostrzegamy objawy budzące nasz niepokój, m. in. obniżony nastrój, zaburzenia snu, utrata kontaktu z rzeczywistością (np. głosy w głowie), myśli samobójcze lub o zrobieniu sobie krzywdy.
Psycholog
Psycholog jest absolwentem 5-letnich studiów psychologicznych. Jego zadaniem jest przeprowadzanie diagnozy psychologicznej przy użyciu wywiadu i testów (np. badających cechy osobowości, poziom sprawności intelektualnej, funkcji poznawczych). Taka diagnoza często jest pomocna w leczeniu neurologicznym lub psychiatrycznym. Ponadto psycholog udziela wsparcia psychologicznego oraz prowadzi psychoedukację. Poradnictwo psychologiczne przeznaczone jest dla osób, które doświadczają różnego rodzaju kryzysów w rozwoju lub trudności przystosowawczych. Psycholog może udzielać porad i skierować do innych specjalistów, np. psychiatry czy psychoterapeuty. Nie posiada uprawnień do prowadzenia psychoterapii.
Psychoterapeuta
Psychoterapia jest metodą leczenia osób, u których rozpoznano zaburzenia psychiczne. Polega na zmianie sposobu przeżywania i zachowania, redukcji objawów i odkryciu przyczyn zaburzenia – w związku z tym psychoterapeuta musi posiadać odpowiednie przygotowanie i kwalifikacje. To osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku humanistycznym, społecznym lub medycznym i odbyła (lub jest w trakcie) specjalistyczne szkolenie psychoterapeutyczne (w Polsce trwa ono najczęściej 4 lata), staże kliniczne oraz poddaje swoją pracę superwizji. Do psychoterapeuty warto zgłosić się wtedy, kiedy pomimo różnych prób poradzenia sobie z trudnościami, nadal odczuwamy cierpienie, gdy nie możemy sobie poradzić z różnymi emocjami i uczuciami, gdy doświadczamy problemów w relacjach z innymi ludźmi i chcielibyśmy poznać przyczyny tych trudności. Także wtedy, kiedy doświadczamy inne, niepokojące nas objawy oraz gdy zaleci to lekarz.
Piśmiennictwo:
https://www.who.int/mental_health/policy/mhtargeting/development_targeting_mh_summary.pdf https://twarzedepresji.pl/wp-content/uploads/2018/09/Depresja-na-%C5%9Bwiecie-WHO-MSD-MER-2017.2-eng.pdf